Культурний контекст у адаптації сюжетів сценаристами: локалізація, культурний код та міжнародні колаборації
Анотація
Мета дослідження полягала у виявленні механізмів міжкультурної адаптації сценарних текстів та аналізі трансформацій драматургічних елементів при переміщенні наративу між культурними контекстами. Було досліджено методи, за допомогою яких автори працюють із культурним «зламом», зокрема було проаналізовано корейську адаптацію американського серіалу «The Good Wife», що продемонструвало радикальну зміну мотивації головної героїні: її повернення до професії зумовлене не самореалізацією, а відновленням родинної честі, що призвело до переосмислення всієї драматургічної структури. Японський фільм «Departures», присвячений роботі з підготовки тіл до поховання, у західному контексті втратив ефективність через зміну культурної оцінки професії: відповідний код не піддався перекладу. Аналіз адаптацій скандинавського детективу «Forbrydelsen» для британської аудиторії (серіал «The Killing») засвідчив, що «прискорення» досягається не монтажними засобами, а модифікацією механізмів напруги: тривалі паузи замінюються коротшою, компенсованою інтонацією, поглядами та музичним супроводом. Пакистансько-індійський серіал «Zindagi Gulzar Hai» виявив різні уявлення про конфлікт навіть у суміжних культурах: поведінка, прийнятна в культурі однієї країни, в іншій виглядатиме неприродною. Семантика кольорів також стала культурно зумовленою: червоний колір у китайському фільмі «Raise the red lantern» асоціюється зі святом, тоді як західний глядач інтерпретує його як сигнал тривоги. Адаптація колумбійської теленовели «Yo soy Betty, la Fea» для американського ринку як серіалу «Ugly Betty» продемонструвала необхідність зниження емоційної інтенсивності наративу для забезпечення культурної прийнятності в англомовному середовищі. Символи не мали універсальних відповідників і потребували пошуку адекватних аналогів або збереження з ризиком нерозуміння. Зміна мотивації одного персонажа зумовлювала необхідність перегляду всієї структурної організації тексту, оскільки культурний код функціонував як цілісна система. Авторська практика не допускала механічного вилучення «незрозумілих» елементів і вставлення «зрозумілих» без ланцюга наслідків. Практичне значення дослідження полягає у визначенні компонентів наративу, які пов’язані з культурою та піддаються трансформації, на відміну від тих, що зберігаються незмінними, оскільки результатом цього стає механічна копія без емоційного впливу
Ключові слова
ЦИТУВАТИ
Скопіювати бібліографічний описВикористані джерела
Показати всі джерела- Al-Maliki, M.S.S. (2025). Cultural bridges in film: Evolving perspectives of transnational cinema. Frontiers in Communication, 10, article number 1614642. doi: 10.3389/fcomm.2025.1614642.
- Bartolini, C. (2024). Translating artworks. Interlingual, intralingual, and intersemiotic translation in museums. Babel, 70(5), 637-657. doi: 10.1075/babel.00393.bar.
- Böhm, C. (2025). Screenwriting beyond my human self: Diversity as more-than(-human) matter in story development. Media Practice and Education, 26(3), 367-382. doi: 10.1080/25741136.2025.2456158.
- Boys over flowers. (1995). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0889194/.
- Boys over flowers. (2009). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt1370334/.
- Bui, L. (2024). Controversies over contextual changes: An in-depth analysis of Dat Rung Phuong Nam (2023) film adaptation. Proceedings of the 9th World Conference on Media and Mass Communication, 8(1), 51-65. doi: 10.17501/24246778.2024.8103.
- Bukhanenko, A. (2024). Peculiarities of translating and adapting Korean media products for Ukrainian audiences. (Coursework, Kyiv National Linguistic University, Kyiv, Ukraine).
- Chen, A., & Gu, H. (2025). IP adaptation strategies in film: A case study of Ne Zha 2 (2025). Arts, 14(4), article number 85. doi: 10.3390/arts14040085.
- Crash landing on you. (2019). UAFlix. Retrieved from https://uafix.net/serials/avarijna-posadka-kohannja/.
- Demianchuk, D. (2023). Strategies and tactics of Ukrainian translation of English-language films. The Philological Universes, 6-8.
- Departures. (2008). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt1069238/.
- Forbrydelsen. (2007). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0826760/.
- Gambier, Y. (2023). Audiovisual translation and multimodality: What future? Media and Intercultural Communication: A Multidisciplinary Journal, 1(1), 1-16. doi: 10.22034/mic.2023.167451.
- Goblin. (2016). Kinorating. Retrieved from https://kinorating.com.ua/title/2582.
- Kabhi Khushi Kabhie Gham. (2001). Klio.dp.ua. Retrieved from https://klio.dp.ua/Home/View/241.
- Kim, T.Y., & Jin, D.Y. (2016). Cultural policy in the Korean wave: An analysis of cultural diplomacy embedded in presidential speeches. International Journal of Communication, 10, 5514-5534.
- Kraidy, M.M. (2012). Reality television and Arab politics: Contention in public life. Cambridge: Cambridge University Press. doi: 10.1017/CBO9780511814259.
- La Casa de las Flores. (2018). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt8387348/.
- Long, S. (2023). Communication strategies of film language in cross-cultural context. Art and Performance Letters, 4(13), 94-102. doi: 10.23977/artpl.2023.041315.
- Lost in Translation. (2003). UAFlix. Retrieved from https://uafix.net/films/trudnoschi-perekladu/.
- Lutsenko, R. (2023). The theory of multimodal clusters (on the material of modern British political texts of different video genres). Lviv Philological Journal, 13, 107-115. doi: 10.32447/2663-340X-2023-13.16.
- Malyk, T., Hrytsyk, H., & Malyk, L. (2021). Translation of scientific and technical texts as one of important elements of professionally-oriented foreign language teaching. Innovative Pedagogy, 40, 164-167. doi: 10.32843/2663-6085/2021/40.35.
- Meteor Garden. (2018). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt8690890/.
- Mukherjee, A., & Ghosh, S. (2025). Toward socially aware vision-language models: Evaluating cultural competence through multimodal story generation. arXiv. doi: 10.48550/arXiv.2508.16762.
- Napier, S. (2007). From impressionism to anime: Japan as fantasy and fan cult in the mind of the West. New York: Palgrave Macmillan.
- Podsievak, K. (2023). Peculiarities of translating medical discourse texts into Ukrainian (case study of English farmaceutical companies press releases). Bulletin of Science and Education, 8, 268-278. doi: 10.52058/2786-6165-2023-8(14)-268-278.
- Poliakova, A. (2020). Linguistic architecture of fragmentary translation: Theoretical approaches and practical challenges. Perekladoznavstvo, 1, 40-52.
- Prykhodko, A., & Lazebna, N. (2022). Digital discourse in the realm of related phenomena. Cognition, Communication, Discourse, 25, 52-64. doi: 10.26565/2218-2926-2022-25-04.
- Raise the Red Lantern. (1991). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0101640/.
- Saad, C. (2023). Between domestication and foreignization: A study of how an Italian film remake got lost in translation in the Arab world. Languages, 8(4), article number 273. doi: 10.3390/languages8040273.
- Savchenko, O. (2020). Innovative technologies in the context of fragmentary translation. Suchasna Filolohiia, 4, 94-107.
- Sokolova, T. (2021). Adaptation of cultural codes in fragmentary translation of media texts: Challenges and prospects. Perekladoznavstvo, 3, 72-86.
- Tang, W., & Wang, Y. (2025). ReelShort as a new template of international short-drama business: Platformisation, glocalisation, and de-westernised practices. Global Media and China. doi: 10.1177/20594364251366414.
- The Good Wife. (2009). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt1442462/.
- The Good Wife. (2016). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt5786676/.
- The Hunt for Red October. (1990). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0099810/.
- The Killing. (2011). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt1637727/.
- The Last Samurai. (2003). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0325710/.
- The Office. (2001). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0290978/.
- The Office. (2005). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0386676/.
- Ugly Betty. (2006). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0805669/.
- Waade, A.M. (2017). Melancholy in Nordic noir: Characters, landscapes, light and music. Critical Studies in Television: The International Journal of Television Studies, 12(4), 380-394. doi: 10.1177/1749602017729629.
- Yo soy Betty, la Fea. (1999). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt0233127/.
- Yuan, J., Di, Z., Zhao, S., Cui, Z., Wang, H., Yang, G., & Naseem, U. (2024). Cultural palette: Pluralising culture alignment via multi-agent palette. arXiv. doi: 10.48550/arXiv.2412.11167.
- Zindagi Gulzar Hai. (2012). IMDb. Retrieved from https://www.imdb.com/title/tt2828240/.